Muzeum Regionalne w Trzebnicy
baner
 
RZEBNICA
Najstarsze ślady obecności czlowieka na ziemiach polskich
(sprzed ok. 500 000 lat)

homo erectusHomo erectus, pojawił się w Afryce około 1,8-2 mln. lat temu. Charakteryzują go silnie rozwinięte wały nadoczodołowe, pochylone czoło oraz masywne i wysunięte do przodu szczęki. Jednocześnie jego wzrost i proporcje ciała zbliżone były do człowieka współczesnego. W wyniku ewolucji tego gatunku, znacznie powiększyły się rozmiary mózgu: od 800 cm3 u najwcześniejszych form, do około 1200 cm3 . Taka pojemność mózgu mieści się już w normalnym zakresie zmienności u współczesnego człowieka (1000-2000 cm3). Homo erectus udoskonalił technikę produkcji narzędzi, dobrze opanował sztukę polowania i nauczył się rozniecać ogień. Jako pierwszy wywędrował z Afryki. Ponad 1,5 mln. lat temu dotarł do zachodniej i południowo-wschodniej Azji, a około miliona lat temu do Europy. Również na terenie dzisiejszej Polski odkryto narzędzia datowane na 0,4-0,5 mln. lat temu, produkowane przez Homo erectus.

gablotaW odkrywkowej kopalni gliny na zachodnim stoku Winnej Góry (zwanej też Kocią Górą) w 1987 r. znaleziono wyroby pochodzące sprzed ok. 500 000 lat. Badania archeologiczne przeprowadzone przez międzynarodową grupę badawczą pod kierownictwem Jana M. Burdukiewicza z Uniwersytetu Wrocławskiego ujawniły liczne pozostałości obozowiska naszych odległych przodków określanych mianem homo erectus (człowiek wyprostowany). Homo erectus miał mózg o ok. 25% mniejszy niż obecni ludzie, a jego wzrost sięgał 1,75 m. Około 1,8 mln lat temu dotarł z Afryki do Eurazji i pierwszy zasiedlił rozległe obszary strefy ciepłej i umiarkowanej starego świata. Żył w małych grupach, liczących po kilku osobników, które stale wędrowały w                                                                                  poszukiwaniu pożywienia.

kamienieNa stoku Winnej Góry wykryto kilka skupień narzędzi kamiennych (ok. 2000 okazów) oraz szczątki fauny łownej (koń, jeleń, łoś, bizon, nosorożec, dzik, szczupak), które znajdowały się w piaskach z okresu ciepłego, pod osadami morenowymi zlodowacenia południowo - polskiego (Elstery), na głębokości 8-14 m.

Narzędzia najdawniejszych mieszkańców kotliny trzebnickiej wykonywano głównie z małych odłupków krzemiennych (zgrzebła, przekłuwacze, narzędzia zębate), które zapewne były wkładane w drewniane oprawy, na co wskazują nowe znaleziska w Schöningen (dolna Saksonia).

kamienie2Na tym stanowisku odkryto również drewniane oszczepy długości ok. 2,3 m, które służyły do polowań. Do cięższych prac (rąbanie, tłuczenie) używano niekiedy dużych narzędzi otoczakowych.

Wykopaliska na Winnej Górze stały się sensacją naukową, ponieważ dzięki nim dwukrotnie wydłużył się okres zasiedlenia ziem polskich. Ponadto są one jednym z najstarszym dowodów pojawienia się pierwszych ludzi w Europie Środkowej.